Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy lý luận chính trị là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Tại Khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, chuyển đổi số góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học viên nhằm xây dựng môi trường học tập hiện đại.

Từ khóa: Chuyển đổi số; lý luận chính trị; Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

1. Mở đầu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) phát triển mạnh mẽ, khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia. Đảng ta xác định phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia là những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. CĐS không chỉ là xu thế tất yếu, khách quan mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục và đào tạo.

Đối với hệ thống các trường chính trị, CĐS trong giảng dạy có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị (LLCT) theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả. Tại Khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy không chỉ hỗ trợ giảng viên cập nhật tri thức nhanh chóng, đa dạng hóa phương pháp truyền đạt mà còn tăng cường tính tương tác, phát huy tư duy sáng tạo, tư duy phản biện và khả năng tự học của học viên. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trong tình hình mới.

2. Nội dung vấn đề nghiên cứu

2.1. Quan điểm chỉ đạo về chuyển đổi số

Trong bối cảnh thế giới đang có nhiều thay đổi từ sự tác động của cuộc Cách mạng 4.0, nhận định rõ vị trí, vai trò của CĐS đối với sự phát triển toàn diện của đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW, ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng 4.0. Nghị quyết khẳng định: “Xây dựng và phát triển đồng bộ hạ tầng dữ liệu quốc gia. Hình thành hệ thống trung tâm dữ liệu quốc gia, các trung tâm dữ liệu vùng và địa phương kết nối đồng bộ và thống nhất. Hình thành các hệ thống dữ liệu tin cậy, ổn định của Nhà nước và doanh nghiệp. Đầu tư trang bị các hệ thống thiết bị thu thập, lưu trữ, xử lý, bảo vệ dữ liệu công.”^[1]

Tiếp đó, Đảng ta cũng đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia. Nghị quyết tiếp tục khẳng định cần phải “đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, hiện đại hóa phương thức đào tạo và ứng dụng công nghệ tiên tiến, nhất là trí tuệ nhân tạo.”^[2]

Quán triệt sự chỉ đạo của Đảng, thời gian qua, Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng đã tăng cường chỉ đạo, điều hành nhằm tạo điều kiện thuận lợi, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh trong việc thực hiện ĐMST và CĐS như: Quyết định số 100/QĐ-TU, ngày 06/8/2025 về việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, ĐMST và CĐS tỉnh; Kế hoạch hành động số 08-KH/TU, ngày 29/8/2025 thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Trong giảng dạy LLCT, CĐS là quá trình ứng dụng toàn diện công nghệ số, dữ liệu số và các nền tảng số vào hoạt động đào tạo nhằm đổi mới phương thức tổ chức dạy học, nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng 4.0 và xu thế phát triển của giáo dục hiện đại, CĐS đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ sở đào tạo, trong đó, có Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng.

Để nâng cao hiệu quả CĐS vào giảng dạy tại Trường Chính trị Lâm Đồng, Đảng uỷ trường đã ban hành Kế hoạch Số 02-KH/ĐU, ngày 03/11/2025 về tuyên truyền và triển khai thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số”, chỉ đạo từng bước triển khai các nội dung liên quan đến CĐS trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng.

2.2. Thực trạng chuyển đổi số trong giảng dạy tại Khoa Xây dựng Đảng

Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường, sự phối hợp giữa các đơn vị và sự nỗ lực phấn đấu của các giảng viên. Những năm qua, việc thực hiện CĐS trong quản lý và giảng dạy tại Khoa Xây dựng Đảng đã đạt được một số kết quả khả quan:

Thứ nhất, trong công tác phối hợp với các khoa, phòng, các giảng viên đã xây dựng dữ liệu số hóa, sử dụng phần mềm kê khai giờ giảng, giờ khoa học một cách nhuần nhuyễn. Sử dụng thành thạo các phần mềm trực tuyến của nhà trường trong phục vụ kiểm tra, đánh giá, truy cập hệ thống dữ liệu trực tuyến cũng như rà soát các công việc liên quan. Đặc biệt sử dụng Hệ thông tin điều hành tác nghiệp các cơ quan Đảng (ICPV) để tiếp nhận và xử lý các nội dung công việc một cách đồng bộ, hiệu quả

Thứ hai, đa số giảng viên đã nhanh chóng thích ứng vận dụng công nghệ số vào giảng dạy, trình độ công nghệ thông tin (CNTT) của giảng viên trong Khoa ngày càng được nâng lên. Cùng với sự phát triển của công nghệ số hóa, các nền tảng số hóa ra đời được giảng viên ứng dụng vào trực tiếp công tác giảng dạy ngày càng phong phú, đa dạng. Các giảng viên đã tích cực tham gia các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng sư phạm số; tăng cường học tập nâng cao trình độ ứng dụng CNTT vào giảng dạy đạt hiệu quả cao.

Thứ ba, các giảng viên đã không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học viên. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại góp phần nâng cao hiệu quả truyền đạt tri thức LLCT, đồng thời gắn nội dung lý luận với thực tiễn. Chủ động xây dựng các tình huống và hướng xử lý các tình huống gắn liền với thực tiễn, đặc biệt là gắn liền những địa bàn mang tính đặc thù.

Thứ tư, khả năng ứng dụng công nghệ số hóa vào giảng dạy của giảng viên ngày càng đạt hiệu quả. Thay vì chỉ sử dụng giáo án truyền thống, đã có nhiều giảng viên của khoa đã tích cực ứng dụng CNTT vào quá trình giảng dạy như sử dụng giáo án điện tử, sử dụng phần mềm trình chiếu PowerPoint, Google Slides, khai thác video tư liệu, hình ảnh minh họa, tài liệu điện tử phục vụ bài giảng, giúp làm rõ các khái niệm lý luận trừu tượng, qua đó giúp học viên dễ tiếp cận và dễ ghi nhớ hơn. Bên cạnh đó, một số giảng viên đã khai thác và sử dụng các công cụ trực tuyến vào việc khảo sát nhanh hoặc thu thập ý kiến phản hồi của học viên từ các câu hỏi phát vấn, chia nhóm để trả lời câu hỏi…

Mặc dù đã đạt những kết quả bước đầu khá khả quan. Song, việc triển khai thực hiện CĐS vào giảng dạy tại Khoa Xây dựng Đảng vẫn còn tồn tại những khó khăn hạn chế như:

Vẫn còn một số ít giảng viên gặp khó khăn trong việc chuyển đổi phương pháp dạy học. Giảng viên không theo kịp công nghệ có thể ngại đổi mới, có tâm lý e dè nên tiếp cận chậm với phần mềm dạy học mới đang được thay đổi, nâng cấp tiên tiến hơn.

Cơ sở vật chất phục vụ CĐS trong giảng dạy còn hạn chế. Chất lượng và phạm vi phủ sóng của mạng internet đã được đầu tư, nâng cấp đường truyền nhưng còn thiếu tính ổn định và chưa rộng khắp. Do đó chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các hoạt động dạy học ứng dụng công nghệ số. Một số thiết bị đã được sử dụng trong thời gian dài, đã hư hỏng, xuống cấp, chưa đáp ứng tốt yêu cầu của quá trình ứng dụng CĐS trong giảng dạy. Việc triển khai các hệ thống phần mềm quản lý vẫn còn ở mức độ nhất định, chưa hình thành được một hệ thống quản lý đào tạo số đồng bộ và tích hợp nhiều chức năng.

Vấn đề về an toàn và bảo mật thông tin trong thực hiện CĐS vào giảng dạy LLCT cũng là khó khăn. Khi giảng viên đăng ký, đăng nhập các tài khoản để thuận tiện trong việc khai thác dữ liệu số đồng nghĩa với những nguy cơ rủi ro như: lộ lọt thông tin cá nhân, dễ mất tài khoản cá nhân, các nguồn virus độc hại dễ dàng xâm nhập. Bên cạnh đó, các quy định về bảo mật thông tin chưa được xây dựng thành một hệ thống quy trình đầy đủ và đồng bộ.

3. Một số giải pháp

Để thực hiện có hiệu quả việc CĐS vào giảng dạy LLCT, cần có sự thay đổi một cách đồng bộ từ đổi mới chương trình, đổi mới phương pháp phù hợp môi trường số. Bên cạnh đó, cần thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng cho người dạy và người học nhằm nâng cao năng lực, trình độ sử dụng công nghệ số hóa, đồng thời nhận diện những nguy cơ, rủi ro nhằm đảm bảo an ninh dữ liệu cá nhân, tập thể.

Một là, cần nâng cao nhận thức của đội ngũ giảng viên ý nghĩa, tầm quan trọng của CĐS trong giảng dạy LLCT. Qua đó, giúp đội ngũ giảng viên hiểu rõ tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy; chủ động tìm hiểu học tập nâng cao trình độ CNTT, nâng cao chất lượng, hiệu quả trong giảng dạy học tập LLCT của khoa nói riêng, của nhà trường nói chung.

Hai là, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo nhằm chuyển giao công nghệ, đào tạo chuyên sâu giúp giảng viên tiếp cận đến những công nghệ mới, hiện đại một cách nhanh chóng, hiệu quả. Đồng thời, giúp cho giảng viên biết tự bảo mật thông tin các nhân, hạn chế sự xâm nhập của những nguồn virus độc hại.

Ba là, các giảng viên cần tích cực, chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy những học phần do khoa đảm nhận. Kết hợp hiệu quả giữa các phương pháp giảng dạy truyền thống với các phương pháp giảng dạy hiện đại, sử dụng công nghệ số nhằm tăng cường tính trực quan, sinh động và khả năng tương tác trong bài giảng.

Bốn là, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng nhu cầu CĐS. Nâng cấp phần mềm tác nghiệp, xây dựng kho dữ liệu số hóa phục vụ công tác nghiên cứu và giảng dạy các chương trình đào tạo, bồi dưỡng.

4. Kết luận

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng 4.0 phát triển mạnh mẽ, CĐS đã và đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả quản lý. Đối với Khoa Xây dựng Đảng, việc đẩy mạnh CĐS trong giảng dạy không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ. Trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp về nâng cấp hạ tầng công nghệ, bồi dưỡng kỹ năng số cho giảng viên, đổi mới tư duy quản lý và tăng cường khai thác dữ liệu số trong hoạt động giảng dạy. Qua đó, góp phần xây dựng Khoa Xây dựng Đảng ngày càng hiện đại, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn mới, đóng góp tích cực vào sự phát triển của Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng.

ThS. Lương Văn Quỳnh

Phó trưởng khoa Xây dựng Đảng

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Chính trị (2019): Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

2. Bộ Chính trị (2024): Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (tập I, II), Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật

 ^[1] Bộ Chính trị: Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

^[2] Bộ Chính trị: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia