Tóm tắt

Chuyển đổi số là yếu tố quyết định sự phát triển của các quốc gia, là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để Việt Nam phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới. Ứng dụng chuyển đổi số là xu hướng phổ biến, là yêu cầu tất yếu, khách quan đối đối với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp. Đối với các trường chính trị tỉnh, thành phố việc ứng dụng chuyển đổi số là yêu cầu cấp bách nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của các trường, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới hiện nay.

Từ khoá: chuyển đổi số, Trung cấp lý luận chính trị, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh chuyển đổi số, các trường chính trị cấp tỉnh, trong đó có Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã có nhiều nỗ lực trong ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số vào hoạt động quản lý và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương.

Có thể thấy, giảng dạy lý luận chính trị là một lĩnh vực đòi hỏi sự chuẩn mực về nội dung, sự chính thống trong tài liệu, sự hiệu quả trong việc truyền đạt các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Khi ứng dụng chuyển đổi số, nhiều bài giảng lý luận vốn tưởng chừng khô khan đã trở nên hấp dẫn hơn, có sự gắn kết hơn giữa lý luận và thực tiễn, mang lại sự hứng thú, quan tâm nghiên cứu từ phía học viên. Qua mỗi bài giảng lý luận, góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Từ nắm vững lý luận, học viên sẽ vận dụng những kiến thức đó vào thực tiễn công tác, biến những kiến thức ấy thành tri thức của bản thân để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của mình. Đồng thời, trên cơ sở vận dụng những kiến thức đó trong thực tiễn sẽ tiếp tục bổ sung, phát triển và làm giàu những tri thức mới, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

2. Thực trạng chuyển đổi số trong giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

Trong hệ thống các trường chính trị trên cả nước, thì việc chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay là ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học đó là một xu thế tất yếu được nhiều trường chú trọng triển khai và mang lại hiệu quả tích cực trong việc đào tạo, bồi dưỡng. 

Thực hiện yêu cầu chỉ đạo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về xây dựng trường chính trị chuẩn. Hiện nay, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đặt ra mục tiêu đến năm 2027 đạt chuẩn mức 1. Do đó, ngoài các tiêu chí phải đảm bảo như thể chế, quy định; Tổ chức bộ máy, biên chế và đội ngũ cán bộ, viên chức; Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học; Xây dựng văn hóa trường Đảng, thực hiện kỷ luật, kỷ cương; Cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật và tài chính…trong đó, phải đảm bảo việc “xây dựng được trang thông tin điện tử của trường bảo đảm chất lượng thông tin, được cập nhật thường xuyên; kết nối liên thông với cổng thông tin điện tử của tỉnh ủy, thành ủy và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh” (Khoản 6, điều 9). “Có đủ cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật, phục vụ việc dạy, học và nghiên cứu; đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo đảm tăng quy mô tập trung, đồng thời mang bản sắc đặc trưng trường Đảng” (Khoản 1, điều 11). Điều đó đặt ra yêu cầu đối với Nhà trường tiếp tục tích cực nghiên cứu những vấn đề đặt ra, xây dựng kế hoạch, giải pháp thực hiện chuyển đổi số tốt hơn, đặc biệt trong giảng dạy chương trình Trung cấp Lý luận chính trị.

Thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng đầu tư cho nội dung chuyển đổi số với nhiều hạng mục như nâng cấp Trang thông tin điện tử; nâng cấp phòng họp trực tuyến; tập huấn cho giảng viên giảng dạy trực tuyến, phần mềm quản lý đào tạo, triển khai việc sử dụng chữ ký số trên các văn bản, tài liệu điện tử; 100% bài giảng của giảng viên của nhà trường áp dụng trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng… Song song với việc thực hiện giảng dạy Nhà trường đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong các lĩnh vực công tác quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý điều hành, như: áp dụng số hóa với sổ đăng bộ, giáo án điện tử, thư viện điện tử, kế hoạch dạy học, sổ chủ nhiệm, kế hoạch của giáo viên….

Có thể khẳng định, việc ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy và học tập, công tác đào tạo cán bộ cơ bản được nâng lên. 100% các giảng viên đã cơ bản sử dụng các phần mềm trong giảng dạy có hiệu quả, tăng khả năng tương tác giữa giảng viên và học viên trong giảng bài và thảo luận củng cố bài giảng. Thực hiện việc số hóa các dữ liệu, tài liệu phục vụ giảng dạy và học tập cơ bản đã được quan tâm thực hiện. Học viên bước đầu đã dần làm quen với việc thực hiện việc chuyển đổi số cả trong học tập và nghiên cứu thông tin, tài liệu bằng việc tra cứu các dữ liệu phục vụ học tập được hiệu quả. Bước đầu chuyển đổi số trong dạy, từ lớp học tập trung chuyển sang dạy học trực tuyến, sử dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ các hoạt động giảng dạy, học tập thông qua phần mềm Microsoft Teams qua đó người học tiếp cận bài giảng, mọi nơi, mọi lúc, có thể chủ động hơn trong việc học tập và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.  

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực đổi mới phương pháp, song việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giảng dạy vẫn còn những hạn chế nhất định như, trong hoạt động giảng dạy chủ yếu vẫn dựa vào phương thức truyền thống, lấy giảng viên làm trung tâm, hình thức truyền đạt một chiều, tài liệu học tập chủ yếu ở dạng in ấn, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng số, học liệu điện tử, lớp học trực tuyến hay các công cụ hỗ trợ dạy – học hiện đại. Đội ngũ giảng viên cũng còn gặp phải nhiều khó khăn liên quan đến tâm lý, nhận thức và thói quen nghề nghiệp, như chưa chủ động trong việc thực hiện chuyển đổi số; chưa nhận thức rõ sự cần thiết của vấn đề chuyển đổi số, thậm chí xem chuyển đổi số chỉ là “yêu cầu bắt buộc” chứ chưa thực sự hiểu đó là xu thế giúp nâng cao chất lượng dạy học, hoặc ngại thay đổi, ngại đổi mới, thiếu tự tin trong sử dụng các phương tiện giảng dạy mới; Các trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy, học tập chưa thực sự được đảm bảo…

3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng thời gian tới

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc ứng dụng chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng hiện nay. Thông qua việc đẩy mạnh quán triệt nâng cao nhận thức cho từng cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nắm được tầm quan trọng của chuyển đổi số. Từ đó nâng cao nhận thức về hình thành nền tảng số về đào tạo, bồi dưỡng, tạo cơ hội tiếp cận tốt nhất cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia học tập, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng trong các cơ quan trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở. Đồng thời Nhà trường cần đổi mới hệ thống quản lý đào tạo, bồi dưỡng cũng như phương thức giảng dạy, học tập nhằm mang lại những giá trị mới, chất lượng, hiệu quả mang tính đồng bộ trong hệ thống hoạt động đào tạo, cán bộ, công chức hiện nay.

Hai là, Đảng ủy, lãnh đạo Trường tập trung lãnh đạo việc triển khai mô hình quản trị trường học thông minh vào thực tiễn; quan tâm đến việc mã hóa, số hóa toàn bộ cơ sở dữ liệu dùng cho việc phục vụ học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học, nhất là hệ thống giáo trình, tài liệu, khóa luận trung cấp lý luận chính trị, tiểu luận các lớp bồi dưỡng ngạch chuyên viên, chuyên viên chính và tương đương, bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng và tương đương; các bài giảng, giáo án; các đề tài nghiên cứu khoa học, bản tin “Thông tin lý luận và thực tiễn” trong các kho quản lý dữ liệu, … để giảng viên và học viên ứng dụng trong giảng dạy và học tập được thuận tiện hơn.

Ba là, nhà trường cần tham mưu đề xuất với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh xin bổ sung kinh phí tiếp tục đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng số, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng dạy - học và nghiên cứu khoa học đồng bộ, điều hành tác nghiệp hiện đại, đồng bộ có thể hoạt động trực tiếp và trực tuyến, nhất là hệ thống phòng học, phòng họp, hội thảo, trực tuyến, xây dựng thư viện điện tử... Đẩy mạnh ứng dụng các phần mềm quản lý hiện đại, triển khai các dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng các công nghệ 4.0 để quản lý, điều hành hoạt động giảng dạy được nhanh chóng, kịp thời chính xác hơn.

Bốn là, chú trọng xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cao về chuyển đổi số, nhất là đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và học viên, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, giảng dạy và học tập. Điều đó, đòi hỏi mỗi giảng viên và học viên phải không ngừng nghiên cứu, học tập kiến thức, kỹ năng liên quan đến công nghệ số làm việc trong môi trường số. Bởi trong môi trường làm việc này, mỗi cán bộ, giảng viên, công chức không chỉ cần có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ mà còn phải có thái độ, nhận thức đúng đắn về sự thay đổi, chuyển đổi số, hiểu biết, kỹ năng nhất định về công nghệ thông tin, truyền thông và công nghệ số, làm chủ công nghệ, thiết lập các cách thức, quy trình làm việc để thực thi hiệu quả công vụ, nhiệm vụ được giao.

Năm là, tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ tạo động lực chuyển đổi số trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng, chủ động hợp tác với các bộ, ngành, cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương trong việc chuyển giao công nghệ nhất là ứng dụng các phần mềm về chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng có hiệu quả vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay.

4. Kết luận

Để đáp ứng yêu cầu mục tiêu xây dựng Trường chính trị tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn mức độ 1 năm 2027 thì việc thực hiện việc ứng dụng chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng và thường xuyên, đặc biệt trong lĩnh vực giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị. Do vậy, đòi hỏi cần thực hiện đồng bộ các giải pháp; bảo đảm thống nhất cao từ sự lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu, đến các phòng, khoa và đội ngũ cán bộ, giảng viên cùng đồng thuận và quyết tâm cao thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Nhà trường, qua đó cung cấp những luận cứ khoa học, đề xuất, kiến nghị góp phần hoàn thiện đường lối, cơ chế, chính sách cho tỉnh, khẳng đinh vai trò xứng đáng là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn của tỉnh; góp phần, chung sức xây dựng tỉnh Lâm Đồng ngày càng phát triển vững mạnh trong kỷ nguyên mới.

ThS. Nguyễn Thị Cẩm Trang

Giảng viên Khoa xây dựng Đảng