Tóm tắt:  Việc vận dụng Văn kiện Đại hội XIV của Đảng vào giảng dạy lý luận chính trị có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng. Đặc biệt, các quan điểm về phòng, chống tham nhũng, lãng phí là cơ sở quan trọng để giảng dạy bài “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí” trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và đổi mới giảng dạy gắn với thực tiễn hiện nay.

Từ khóa: Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí; Trung cấp lý luận chính trị.

1. Đặt vấn đề

Phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị hiện nay. Đảng ta nhiều lần khẳng định tham nhũng, lãng phí là “giặc nội xâm”, là nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Vì vậy, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì” đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với quyết tâm chính trị rất cao từ Trung ương đến cơ sở.

Trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị, bài “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí” có vai trò quan trọng trong việc trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về bản chất, vai trò, nguyên nhân, tác hại và các giải pháp đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở nước ta hiện nay. Do đó, việc vận dụng những nội dung mới trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng vào giảng dạy bài học này có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn.

2. Nội dung

2.1. Quan điểm về phòng, chống tham nhũng, lãng phí trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, phải được tiến hành kiên quyết, kiên trì, liên tục và đồng bộ. Văn kiện Đại hội nhấn mạnh năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm:

Thứ nhất, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân nhằm xây dựng cơ chế “không thể”, “không dám”, “không muốn”, “không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ hai, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa với phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí; không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Trong đó, phòng ngừa là cơ bản, chiến lược, lâu dài; phát hiện và xử lý là khâu quan trọng, đột phá.

Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện thể chế phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao tính chiến đấu của tổ chức đảng và kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong xây dựng chính sách, pháp luật. Đây là giải pháp có ý nghĩa quan trọng nhằm khắc phục những “kẽ hở” dễ phát sinh tiêu cực.

Thứ tư, triển khai đồng bộ công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án; chú trọng thu hồi tài sản tham nhũng, tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tham nhũng.

Thứ năm, xây dựng văn hóa liêm chính trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; đồng thời có chế độ tiền lương và đãi ngộ phù hợp nhằm hạn chế động cơ tham nhũng, tiêu cực.

Những quan điểm trên về phòng, chống tham nhũng, lãng phí đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

2.2. Vận dụng quan điểm trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng vào giảng dạy bài “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí” trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị

Thứ nhất, cập nhật và bổ sung nội dung giảng dạy theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Giảng viên cần bổ sung những quan điểm mới của Đại hội XIV vào nội dung bài giảng, đặc biệt là cơ chế “không thể”, “không dám”, “không muốn”, “không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây là nội dung có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, phản ánh bước phát triển trong tư duy lãnh đạo của Đảng về đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, vừa chú trọng răn đe, xử lý nghiêm minh, vừa đề cao phòng ngừa và xây dựng văn hóa liêm chính.

Bên cạnh đó, cần làm rõ vai trò của phòng, chống tham nhũng, lãng phí trong bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần giữ vững ổn định chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Thứ hai, gắn nội dung bài giảng với thực tiễn công tác phòng, chống tham nhũng ở nước ta hiện nay

Trong quá trình giảng dạy, cần liên hệ với những kết quả nổi bật của công tác phòng, chống tham nhũng thời gian qua; phân tích các vụ án tham nhũng lớn được xử lý nghiêm minh để minh chứng cho quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Thông qua các ví dụ thực tiễn, giảng viên giúp học viên nhận thức sâu sắc rằng đấu tranh phòng, chống tham nhũng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đồng thời, khẳng định vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Thứ ba, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính chủ động của học viên

Để nâng cao hiệu quả bài giảng, cần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm. Đối với bài “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí”, giảng viên có thể sử dụng phương pháp thảo luận nhóm qua các bài tập, xử lý tình huống, nghiên cứu vụ việc từ thực tiễn hoặc tổ chức diễn đàn trao đổi để học viên nhận rõ trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số, sử dụng video tư liệu, hình ảnh, sơ đồ tư duy và các tình huống thực tiễn sẽ giúp bài giảng sinh động, tăng tính thuyết phục và khả năng tiếp thu của học viên.

Thứ tư, chú trọng giáo dục đạo đức công vụ và xây dựng văn hóa liêm chính cho học viên

Một trong những điểm mới quan trọng của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là nhấn mạnh “xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí trong đội ngũ cán bộ, đảng viên”. Vì vậy, giảng viên cần lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân và thái độ kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực. Từ đó giúp học viên nhận thức công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm chính trị của mỗi cán bộ, đảng viên.

3. Kết luận

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã bổ sung và phát triển các quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp quan trọng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng trong xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Việc vận dụng các nội dung này vào giảng dạy bài “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí” trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và tinh thần trách nhiệm cao trong thực thi công vụ, mà còn trực tiếp củng cố nền tảng tư tưởng, đạo đức nhằm xây dựng xã hội liêm chính, phát triển bền vững. Đồng thời, việc vận dụng những quan điểm trên vào giảng dạy lý luận chính trị cũng là yêu cầu cấp thiết nhằm đưa nghị quyết của Đảng vào thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng trong giai đoạn hiện nay.

ThS. Chu Thị Thu Trang

GV Khoa Xây dựng Đảng

* Tài liệu tham khảo

1. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương (2026), Tài liệu hỏi - đáp về nội dung cơ bản của Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.