Tóm tắt: Triển khai mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới là yêu cầu cần thiết trong đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị theo yêu cầu của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thí điểm tại Khoa Lý luận cơ sở - Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng có một số nội dung cần được quan tâm để mô hình được triển khai thuận lợi, hiệu quả.

Từ khóa: đồng giảng, trường chính trị, Lâm Đồng, khoa Lý luận cơ sở

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Yêu cầu đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống trường chính trị tỉnh hiện nay đòi hỏi cả việc đổi mới phương pháp, đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy và học theo hướng lấy người học làm trung tâm, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo và năng lực tự học, vận dụng vào thực tiễn của học viên đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trong giai đoạn mới.

Ngày 20/3/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG về Bộ Quy chế công tác trường chính trị. Đây là cơ sở quan trọng để các trường chính trị tỉnh, thành phố tiếp tục đổi mới toàn diện tổ chức và hoạt động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Quyết định ban hành Chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị của Học viện có hướng dẫn thực hiện mô hình “Giảng viên, học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới”, hướng tới phát huy vai trò chủ động của giảng viên và học viên trong quá trình trao đổi, tương tác, cùng tham gia xây dựng tri thức và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn (mô hình đồng giảng). Việc triển khai mô hình này đã đặt ra những yêu cầu để triển khai hiệu quả mô hình này trong toàn hệ thống các trường chính trị tỉnh, thành phố, trong đó có Khoa Lý luận cơ sở - Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng.

2. NỘI DUNG

Khoa Lý luận cơ sở - Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng thực hiện quản lý và chịu trách nhiệm giảng dạy nội dung các phần học: Nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc chương trình trung cấp lý luận chính trị, các chuyên đề thuộc các chương trình bồi dưỡng nâng cao kiến thức cho đội ngũ cán bộ, công chức hàng năm theo sự phân công của lãnh đạo Nhà trường.

Hiện nay khoa có 17 giảng viên, gồm 3 phó trưởng khoa (một phó trưởng khoa phụ trách khoa), và 14 giảng viên. Đội ngũ giảng viên đạt chuẩn về chuyên môn và lý luận chính trị, được đào tạo theo đúng chuyên ngành, có nghiệp vụ sư phạm và phương pháp giảng dạy tích cực, phù hợp với yêu cầu công tác giảng dạy của Nhà trường. Thực hiện yêu cầu triển khai mô hình đồng giảng đối với các phần học thuộc chương trình trung cấp lý luận chính trị do Khoa phụ trách, lãnh đạo khoa đã họp và triển khai yêu cầu giảng viên trong khoa chủ động nghiên cứu, đề xuất cách thức thực hiện đối với các bài học thuộc chuyên môn từng giảng viên đang đảm nhiệm.

Sau khi được tham gia lớp tập huấn, bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng giảng dạy theo mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới cho giảng viên hệ thống Học viện và các trường chính trị tỉnh, thành phố toàn quốc (từ 20 - 21/6/2026) do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức. Việc nhận thức về yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy thông qua mô hình đồng giảng của từng giảng viên được nâng lên, cụ thể hơn về các bước, cách thức triển khai mô hình này.

Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở thực hiện đồng giảng tại Trụ sở chính

Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở thực hiện đồng giảng tại Cơ sở 2

Chuyển sang mô hình đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới đòi hỏi đổi mới triệt để các hoạt động của giảng viên và học viên, từ soạn giáo án đến thực hiện kịch bản giảng dạy trên lớp. Cách thức truyền đạt, đồng kiến tạo tri thức của giảng viên và học viên, đánh giá việc tiếp thu, vận dụng kiến thức của học viên cũng thay đổi hoàn toàn so với trước đây.  Trong mô hình đồng kiến tạo, vai trò giảng viên nâng cao hơn thông qua chất lượng soạn giảng, cách giảng viên thiết kế kịch bản lên lớp để có sự phối hợp ăn khớp giữa 2 giảng viên lên lớp, các tình huống mở đưa ra để học viên tham gia kiến tạo tri thức mới... để hình thành giá trị mới cho cả người dạy và người học.

Sau khi được tập huấn, triển khai mô hình đồng giảng theo yêu cầu của Ban Giám hiệu Nhà trường, lãnh đạo khoa đã cụ thể hóa bằng kế hoạch phân công thí điểm mô hình này đối với các phần học khoa đảm nhiệm, thực hiện lên lớp tại trụ sở chính và Cơ sở 2. Các giảng viên được phân công đã tập trung phối hợp soạn giảng, tập giảng và hoàn thiện kịch bản lên lớp trước khi tiến hành thực giảng trên lớp.

Bên cạnh sự nỗ lực của các cặp giảng viên được chọn thí điểm đồng giảng, khi thực hiện đã giúp giảng viên trong khoa có cái nhìn thực tế hơn đối với mô hình này. Thông qua dự giảng, góp ý, lãnh đạo khoa và tập thể giảng viên cũng đã rút được thêm nhiều kinh nghiệm khi triển khai đồng loạt ở các phần học hiệu quả hơn. Tuy nhiên, khi thực hiện thí điểm mô hình đồng giảng ở khoa, cũng bộc lộ một số vấn đề sau:

- Đây là mô hình lần đầu tiên được áp dụng rộng rãi cho cả chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị tại các trường chính trị tỉnh, thành phố. Do đó các giảng viên còn lúng túng khi thực hiện. Khi có vướng mắc trong soạn giáo án, lên kịch bản... cũng khó tìm được nguồn/ chuyên gia để tham khảo, học hỏi.

- Mặc dù đã được tham gia lớp tập huấn, bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng giảng dạy theo mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới cho giảng viên, nhưng do thời gian tập huấn ngắn, các mô hình biểu diễn tập trung chủ yếu vào các lớp bồi dưỡng, thời gian trình diễn mẫu trong 1 tiết. Nên khi triển khai cho bài giảng thực tế trên lớp việc vận dụng, triển khai, lồng ghép các phương pháp khảo sát ý kiến, thu thập ý kiến, vận dụng AI... liên tục cũng gây khó cho giảng viên do chưa có kinh nghiệm kết hợp nhuần nhuyễn các công cụ này.

- Trước đây khi giảng độc lập, mỗi bài, mỗi vấn đề từng giảng viên có cách tiếp cận, giảng dạy riêng tạo thành phong cách giảng của mỗi người. Tuy nhiên, khi thực hiện mô hình đồng giảng, 2 giảng viên cần thống nhất cách giảng, do đó đễ dẫn đến các bài giảng không có sự đa dạng về phong cách giảng, nhất là ở những phần học có ít giảng viên đảm nhiệm.

- Cơ sở vật chất, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin của Nhà trường còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu linh hoạt của mô hình đồng giảng. Khi thực hiện mô hình, đòi hỏi giảng viên liên tục thay đổi phương pháp (khảo sát, thảo luận nhóm, quét mã QR để học viên tham gia ý kiến...), thì đây chính là những cản trở hiệu quả của mô hình này.

Xác định việc triển khai mô hình mô hình đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới đối với các phần học do khoa Lý luận cơ sở phụ trách là yêu cầu cấp bách, đảm bảo yêu cầu chung của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, của Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, từ thực tế triển khai thí điểm mô hình đồng giảng của khoa, để việc triển khai mô hình này trong toàn trường hiệu quả, xin kiến nghị một số vấn đề sau:

- Do đây là mô hình lần đầu tiên được áp dụng, nên giảng viên còn thiếu kinh nghiệm khi triển khai đồng loạt cho tất cả các bài trong phần học mà giảng viên đảm nhiệm. Vì vậy nên chăng Nhà trường cần xây dựng lộ trình triển khai mô hình, trong đó có yêu cầu tăng dần số bài thực hiện đồng giảng qua từng năm. Điều này giúp giảng viên có thời gian rút kinh nghiệm, mở rộng thực hiện đồng giảng ở các bài, các phần học khác thêm hiệu quả, tránh được tình trạng áp dụng chung chung, thiếu tính sáng tạo.

- Việc bố trí giảng viên đồng giảng cũng cần có sự quan tâm đến năng lực chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy. Để trong quá trình thực hiện có sự chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm, bọc lót cho nhau trong soạn giảng, hỗ trợ về công nghệ, phương pháp... một cách tốt nhất để cùng nâng tầm vị thế của giảng viên khi lên lớp.

- Đối với học viên, cần quán triệt chủ trương thực hiện mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới của Học viện. Học viên cần tìm hiểu và tham gia vào quá trình triển khai mô hình này một cách chủ động, tích cực. Làm tốt điều này sẽ tạo được không khí học tập sôi nổi, tăng sự trao đổi, thảo luận gữa giảng viên - học viên, thể hiện được đúng tinh thần yêu cầu đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới của Học viện.

- Nhà trường tiếp tục tranh thủ sự quan tâm của lãnh đạo cấp trên, đặc biệt là triển khai Đề án xây dựng Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn để tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin (phòng học đáp ứng yêu thảo luận nhóm, máy tính, wifi tốc độ cao...), góp phần hỗ trợ giảng viên trong triển khai mô hình đồng giảng thuận tiện, hiệu quả hơn. 

3. KẾT LUẬN

Triển khai mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới là yêu cầu cần thiết trong đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị theo yêu cầu của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh hiện nay. Điều này đòi hỏi giảng viên các trường chính trị tỉnh, thành phố - trong đó có giảng viên khoa Lý luận cơ sở, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng - phải đổi mới phương pháp, kỹ thuật giảng dạy phù hợp với yêu cầu mô hình cũng như đáp ứng những yêu cầu mới trong đào tạo lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cơ sở trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên để thực hiện hiệu quả Nhà trường và đội ngũ giảng viên cần quan tâm đến những vấn đề kiến nghị nêu trên để mô hình khi triển khai rộng rãi được thuận lợi, hiệu quả hơn.

ThS. Đoàn Quang Duy Tuấn

   Giảng viên Khoa Lý luận Cơ sở