Tóm tắt: mục tiêu hướng tới Trường Chính trị tỉnh trở thành trung tâm đào tạo lý luận chính trị chất lượng cao, có tư duy đổi mới, góp phần trực tiếp vào việc thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng. Do vậy yêu cầu đặt ra cho nhà trường, đó là giảng viên phải chủ động tự học, phân tích sâu sắc và có phương pháp giảng dạy đổi mới, khai thác tình hình kinh tế - xã hội địa phương để minh hoạ các nguyên lý, chủ trương của Đảng, Nhà nước phù hợp với đặc điểm của đất nước và địa phương.

Từ khoá: giảng dạy lý luận chính trị, dạy - học.

Nội dung

Trong giảng dạy lý luận chính trị, người thầy (giảng viên) không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là người dẫn dắt, định hướng tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị, phân tích thông tin, khơi gợi tư duy phản biện, khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn; còn người học (cán bộ, công chức, viên chức) là đối tượng tiếp nhận kiến thức, phát triển tư duy phản biện, hình thành nhận thức và hành động, cùng nhau tạo nên quá trình học tập tích cực, đổi mới phương pháp, sử dụng công nghệ số và môi trường học tập mở để nâng cao hiệu quả học lý luận chính trị, nâng cao tính hấp dẫn, chủ động và kết nối với đời sống thực tế, chuyển đổi từ lối truyền thụ một chiều sang phương pháp tương tác, lấy người học làm trung tâm đáp ứng yêu cầu thực tiễn của đất nước và địa phương.

Việc gắn kết trong giảng dạy lý luận chính trị giữa giảng viên và học viên là cách kết hợp đào tạo lý luận chính trị với thực tiễn kinh tế đất nước và địa phương, bằng cách biến học viên thành “lực lượng nồng cốt” nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể, gắn kết kiến thức lý luận với hoạt động thực tiễn tại địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn, biến quá trình học tập của học viên thành “cầu nối” giữa cấp uỷ, chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, người dân, tạo ra động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy lý luận chính trị, gắn lý thuyết và thực tiễn sinh động, giúp học viên dễ hiểu, liên hệ trực tiếp địa phương, cơ quan, đơn vị và bản thân, nâng cao tính thuyết phục, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và cách mạng công nghiệp 4.0, ứng dụng công nghệ số, sử dụng các hình thức học tập đa dạng (lớp học đảo ngược, thảo luận nhóm…) và đổi mới phương pháp đánh giá (thi hết phần học, khoá luận…) nhằm tạo hứng thú và tính ứng dụng cho học viên, kết nối lý thuyết với đời sống kinh tế. Từ thực tế, xin trao đổi trong giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, cần tích hợp, đổi mới phương pháp dạy - học, giúp giảng viên và học viên cả truyền thụ, định hướng và vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề cụ thể tại địa phương, cơ quan, đơn vị, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

1. Mối quan hệ và sự đổi mới

Với mục tiêu giúp giảng viên chuyển tải nội dung bài giảng sinh động, gần gũi hơn, tăng tính hấp dẫn và thuyết phục bằng cách mỗi giảng viên phải luôn trăn trở trong từng phần của bài giảng liên hệ lý thuyết với tình hình kinh tế - xã hội, cụ thể thông qua: phân tích chính sách phát triển kinh tế của địa phương, tác động của hội nhập kinh tế đến các thành phần kinh tế…, giảng viên có dẫn chứng, minh hoạ từ các khái niệm, định nghĩa, biến quá trình dẫn dắt của giảng viên từ lý luận sang tự liên hệ thực tiễn của học viên, biến lớp học thành nơi thảo luận vấn đề, giải quyết bài tập tình huống, giúp người học nắm, hiểu sâu sắc hơn về những tiền đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương của Đảng, Nhà nước, vai trò của lý luận chính trị trong thực tiễn phù hợp với đặc điểm của đất nước và địa phương, thay vì học viên học thuộc lòng, ghi chép, trả bài qua các lần thi... Đây là phương thức vận dụng linh hoạt phương pháp giảng dạy từ truyền thống sang hiện đại, mấu chốt: Một là, sự kết hợp hài hòa, tương tác giữa giảng viên và học viên là yếu tố then chốt. Hai là, cần đổi mới đồng bộ từ nội dung đến phương pháp dạy và học, hướng tới phương pháp tích cực, hiện đại, phát huy vai trò chủ động của người học. Ba là, giảng viên và học viên cùng nhau tham gia cùng học tập, phân tích tình huống, nêu vấn đề cùng tranh luận, phản biện xã hội, nghiên cứu cập nhật các nghị quyết để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập lý luận chính trị…

2. Đối với đội ngũ giảng viên nhà trường

Thứ nhất, truyền thụ kiến thức và định hướng: từ “người thầy” sang “người cố vấn”, “người hướng dẫn”, giảng viên cập nhật kiến thức mới, tạo môi trường học tập, kích thích tư duy và kỹ năng cho học viên. Giảng viên truyền đạt những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giúp học viên nhận thức đúng đắn.

Thứ hai, xây dựng bản lĩnh và “tự đề kháng”: giúp học viên có cái nhìn khoa học, phân biệt thông tin tốt xấu, đấu tranh phản bác với các luận điệu sai trái, xuyên tạc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ ba, người hướng dẫn sáng tạo: tạo môi trường học tập sáng tạo, gợi mở, khuyến khích học viên tự học, tự nghiên cứu, phát triển tư duy độc lập, phản biện.

Thứ tư, nâng cao chất lượng: chủ động đổi mới phương pháp, nâng cao chuyên môn để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, nội dung giảng dạy.

Thứ năm, đào tạo và tự đào tạo: giảng viên cập nhật kiến thức kinh tế xã hội mới, kỹ năng số cho chính mình. Khuyến khích giảng viên tham gia đi thực tế tại các doanh nghiệp, địa phương để mang kiến thức mới vào bài giảng.

Thứ sáu, mời chuyên gia, báo cáo viên là các nhà quản lý, doanh nhân: tích hợp các buổi báo cáo, chia sẻ kinh nghiệm về quản trị kinh tế, khởi nghiệp, chuyển đổi số. Đồng thời đưa học viên đến tham quan, nghiên cứu thực tế các mô hình kinh tế hiệu quả, doanh nghiệp nhỏ thành công ở địa phương để học hỏi.

3. Đối với học viên

Một là, chủ động tiếp nhận và xử lý thông tin: từ “người học thụ động” sang “người học chủ động”. Tích cực học tập, tự nghiên cứu, tham gia thảo luận, có khả năng xử lý, phân tích các vấn đề và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.

Hai là, phát triển năng lực tự học: hình thành tư duy độc lập, sáng tạo, năng lực tự học, tự nghiên cứu, tự “đề kháng” với thông tin tiêu cực.

Ba là, xây dựng nhận thức và bản lĩnh: nâng cao nhận thức về trách nhiệm, củng cố niềm tin chính trị, nâng tầm nhận thức về lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng, có bản lĩnh chính trị vững vàng trong việc xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội địa phương...

Kết luận

Việc kết hợp giảng viên và học viên trong dạy - học lý luận chính trị là hướng tới tương tác hai chiều, phát huy tính chủ động của học viên; giảng viên giữ vai trò dẫn dắt, định hướng, “biến” học viên từ thụ động tiếp thu “thành” chủ thể sáng tạo, tự nghiên cứu, tư duy phản biện, cả giảng viên và học viên cùng xây dựng bài học, áp dụng lý thuyết từ bài học lý luận chính trị vào cuộc sống thực tế, nhằm giúp học viên nâng cao hiệu quả tiếp thu, hình thành tư duy khoa học, bản lĩnh chính trị vững vàng, đặc biệt trong bối cảnh 4.0, đòi hỏi phương pháp dạy học tích cực, đổi mới nội dung và ứng dụng công nghệ số... đang và sẽ áp dung linh hoạt tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng.

Dụng Văn Duy

Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là yêu cầu khách quan trong quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong tình hình mới. Hơn nữa, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để phát triển kinh tế - xã hội. Tại tỉnh Lâm Đồng, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, công tác chuyển đổi số càng được chú trọng để tạo ra sự thống nhất, hiệu quả trong quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân.

Trước thời điểm 01/7/2025, 03 tỉnh Đắk Nông, Bình Thuận và Lâm Đồng đã chỉ đạo quyết liệt công tác chuyển đổi số, các tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch, chuyển đổi số, triển khai thực hiện lồng ghép trong các nhiệm vụ hàng năm. Triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW và Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW theo hướng dẫn của Trung ương bước đầu đạt được một số kết quả nhất định.

Sau khi sáp nhập tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành thống nhất, trong đó có Quyết định số 100-QĐ/TU, ngày 06/8/2025 về thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh Lâm Đồng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Kế hoạch hành động số 08-KH/TU, ngày 29/8/2025 bảo đảm phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn và mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh; Chương trình số 01-CTr/BCĐ ngày 30/9/2025 về chương trình công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo Cổng thông tin điện tử tỉnh, Báo và Đài Phát thanh, Truyền hình tỉnh xây dựng và duy trì chuyên mục về chuyển đổi số. Duy trì đăng tin hoạt động chuyển đổi số của tỉnh trên các kênh thông tin nhằm lan tỏa phong trào chuyển đổi số đến đông đảo người dân, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Ngay sau khi sáp nhập tỉnh mới, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 378/QĐ-UBND ngày 11/7/2025 về thành lập Ban chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 tỉnh Lâm Đồng; Quyết định số 688/QĐ-UBND ngày 08/8/2025 về ban hành quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; ban hành Kế hoạch số 5039/KH-UBND ngày 10/10/2025 về Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP, ngày 01/4/2025 của Chính phủ và Kế hoạch hành động số 08-KH/TU, ngày 29/8/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, trong đó xác định các nội dung triển khai cụ thể, phân công rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ nhằm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Ban Chỉ đạo tỉnh đã chỉ đạo toàn diện việc thực hiện Kế hoạch, quyết định các chủ trương, cơ chế, chính sách liên quan đến công tác Chuyển đổi số; đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả triển khai việc thực hiện; duy trì chế độ họp, hội nghị định kỳ với Trung ương và các địa phương, đơn vị trên địa bàn tỉnh để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.

Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong lãnh đạo của các cấp ủy đảng, trong toàn bộ hoạt động của các cơ quan, tổ chức, người dân và doanh nghiệp nhằm phục vụ tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, chất lượng cuộc sống người dân; đảm bảo an ninh, an toàn xã hội, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh toàn diện. Gắn công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi số với trách nhiệm người đứng đầu các ngành, đơn vị, địa phương và công tác đánh giá xếp loại, thi đua khen thưởng; đôn đốc kiểm tra việc chỉ đạo thực hiện công tác Chuyển đổi số đối với Chủ tịch UBND cấp xã và Thủ trưởng các sở, ban, ngành, đoàn thể thuộc tỉnh.

Tỉnh Lâm Đồng đã Thường xuyên rà soát, chuẩn hóa quy trình giải quyết các thủ tục hành chính đối với các thủ tục hành chính ban hành mới đủ điều kiện cung ứng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tích hợp lên Cổng dịch vụ công quốc gia; số hóa và ký số hồ sơ ngay từ khâu tiếp nhận, trả kết quả ký số cho người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, tỉnh đã xây dựng chính quyền số là “trục xương sống” của quá trình chuyển đổi số tại Lâm Đồng. Chính vì vậy, năm 2025 tỉnh đã đạt được những bước tiến dài trong việc hiện đại hóa hạ tầng quản lý:

Hệ thống phần mềm quản lý văn bản và điều hành đã triển khai đồng bộ toàn tỉnh, liên thông từ cấp xã đến trục văn bản quốc gia qua nền tảng LGSP. Hiện đã có hơn 30.000 tài khoản người dùng tại 169 đơn vị.

Tỉnh đã cung cấp 2.324 thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, trong đó có 1.050 thủ tục toàn trình. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đối với 11 dịch vụ công thiết yếu đạt mức ấn tượng là 96,4%.

Việc vận hành ổn định 07 nền tảng dùng chung (LGSP, IOC, SOC, MOOCS...) giúp dữ liệu được tích hợp, chia sẻ thông suốt giữa các bộ, ngành. Đặc biệt, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) được nâng cấp giúp công tác chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Sự thành công của chuyển đổi số được đo lường bằng mức độ thâm nhập vào đời sống kinh tế và sinh hoạt của người dân:

Tỉnh Lâm Đồng đã thành lập 2.765 “Tổ công nghệ số cộng đồng” cấp thôn với hơn 16.880 thành viên. Đây là lực lượng “gần dân” nhất, trực tiếp hướng dẫn kỹ năng số, văn hóa số và hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công.

100% các trường học đã triển khai thu phí không dùng tiền mặt. Tỷ lệ thanh toán viện phí qua phương thức điện tử cũng đang tăng trưởng nhanh chóng.

Tỉnh đã triển khai bệnh án điện tử, ứng dụng AI trong hỗ trợ chẩn đoán tại các bệnh viện tuyến tỉnh và liên thông dữ liệu y tế với CSDL quốc gia về dân cư. Việc sử dụng ứng dụng VNeID thay thế thẻ BHYT giấy đã trở thành phổ biến.

Để chuyển đổi số trở thành phong trào toàn dân, công tác truyền thông được tỉnh Lâm Đồng triển khai sâu rộng:

 Tỉnh đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, phù hợp với đặc thù từng địa phương trong ngày Chuyển đổi số quốc gia đã thu hút hơn 26.720 cán bộ và người dân tham gia.

Phong trào “Bình dân học vụ số” là điểm sáng trong việc khuyến khích tinh thần tự học, tự nâng cao kỹ năng số cho cán bộ và người dân để ứng dụng vào công việc và đời sống.

Tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện đa dạng hóa hình thức truyền thông: sử dụng hơn 1.500 pano, băng rôn tại các tuyến đường chính và đăng tải hơn 160 tin bài, phóng sự trên các phương tiện thông tin đại chúng để tạo sự đồng thuận xã hội.

Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số khó khăn, tồn tại như:

 Công tác lãnh đạo, chỉ đạo cải cách hành chính một số đơn vị, địa phương vẫn chưa thật sự quyết liệt; việc thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, đất đai... gắn với công tác cải cách hành chính chưa đồng bộ, kịp thời.

Dựa trên kết quả thực hiện năm 2025, có thể thấy tỉnh Lâm Đồng đã hình thành được hệ sinh thái số bước đầu vững chắc.

Để đạt được các mục tiêu cao hơn trong những năm tiếp theo, Tỉnh Lâm Đồng cần chú trọng:

Một là, tiếp tục nâng cấp hạ tầng mạng viễn thông, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa để đảm bảo “không ai bị bỏ lại phía sau” trong tiến trình số.

Hai là, đẩy mạnh đào tạo nhân lực chuyên sâu về an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) để bảo vệ dữ liệu và tối ưu hóa quản lý.

Ba là, phát huy tối đa hiệu quả của Tổ công nghệ số cộng đồng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi mô hình kinh doanh sang thương mại điện tử.

Bốn là, chuyển đổi số tại tỉnh Lâm Đồng đã đi đúng hướng, lấy chính quyền số làm tiên phong, kinh tế - xã hội số làm trọng tâm và tuyên truyền làm đòn bẩy.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và sự hưởng ứng của người dân sẽ là chìa khóa để tỉnh hoàn thành xuất sắc Kế hoạch Chuyển đổi số năm 2026 và những năm tiếp theo, góp phần xây dựng địa phương ngày càng hiện đại và bền vững.

ThS. Trần Thị Hồng Hương

Giảng viên Phòng QLĐT,BD&NCKH

* Tài liệu tham khảo:

- Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

- Báo cáo việc triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm2025 và nhiệmvụ trọng tâm năm 2026.

- Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đối mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lâm Đồng năm 2026.