Tóm tắt

Chuyển đổi số là yếu tố quyết định sự phát triển của các quốc gia, là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để Việt Nam phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới. Ứng dụng chuyển đổi số là xu hướng phổ biến, là yêu cầu tất yếu, khách quan đối đối với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp. Đối với các trường chính trị tỉnh, thành phố việc ứng dụng chuyển đổi số là yêu cầu cấp bách nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của các trường, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới hiện nay.

Từ khoá: chuyển đổi số, Trung cấp lý luận chính trị, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh chuyển đổi số, các trường chính trị cấp tỉnh, trong đó có Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã có nhiều nỗ lực trong ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số vào hoạt động quản lý và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương.

Có thể thấy, giảng dạy lý luận chính trị là một lĩnh vực đòi hỏi sự chuẩn mực về nội dung, sự chính thống trong tài liệu, sự hiệu quả trong việc truyền đạt các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Khi ứng dụng chuyển đổi số, nhiều bài giảng lý luận vốn tưởng chừng khô khan đã trở nên hấp dẫn hơn, có sự gắn kết hơn giữa lý luận và thực tiễn, mang lại sự hứng thú, quan tâm nghiên cứu từ phía học viên. Qua mỗi bài giảng lý luận, góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Từ nắm vững lý luận, học viên sẽ vận dụng những kiến thức đó vào thực tiễn công tác, biến những kiến thức ấy thành tri thức của bản thân để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của mình. Đồng thời, trên cơ sở vận dụng những kiến thức đó trong thực tiễn sẽ tiếp tục bổ sung, phát triển và làm giàu những tri thức mới, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

2. Thực trạng chuyển đổi số trong giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

Trong hệ thống các trường chính trị trên cả nước, thì việc chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay là ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học đó là một xu thế tất yếu được nhiều trường chú trọng triển khai và mang lại hiệu quả tích cực trong việc đào tạo, bồi dưỡng. 

Thực hiện yêu cầu chỉ đạo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về xây dựng trường chính trị chuẩn. Hiện nay, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đặt ra mục tiêu đến năm 2027 đạt chuẩn mức 1. Do đó, ngoài các tiêu chí phải đảm bảo như thể chế, quy định; Tổ chức bộ máy, biên chế và đội ngũ cán bộ, viên chức; Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học; Xây dựng văn hóa trường Đảng, thực hiện kỷ luật, kỷ cương; Cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật và tài chính…trong đó, phải đảm bảo việc “xây dựng được trang thông tin điện tử của trường bảo đảm chất lượng thông tin, được cập nhật thường xuyên; kết nối liên thông với cổng thông tin điện tử của tỉnh ủy, thành ủy và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh” (Khoản 6, điều 9). “Có đủ cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật, phục vụ việc dạy, học và nghiên cứu; đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo đảm tăng quy mô tập trung, đồng thời mang bản sắc đặc trưng trường Đảng” (Khoản 1, điều 11). Điều đó đặt ra yêu cầu đối với Nhà trường tiếp tục tích cực nghiên cứu những vấn đề đặt ra, xây dựng kế hoạch, giải pháp thực hiện chuyển đổi số tốt hơn, đặc biệt trong giảng dạy chương trình Trung cấp Lý luận chính trị.

Thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng đầu tư cho nội dung chuyển đổi số với nhiều hạng mục như nâng cấp Trang thông tin điện tử; nâng cấp phòng họp trực tuyến; tập huấn cho giảng viên giảng dạy trực tuyến, phần mềm quản lý đào tạo, triển khai việc sử dụng chữ ký số trên các văn bản, tài liệu điện tử; 100% bài giảng của giảng viên của nhà trường áp dụng trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng… Song song với việc thực hiện giảng dạy Nhà trường đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong các lĩnh vực công tác quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý điều hành, như: áp dụng số hóa với sổ đăng bộ, giáo án điện tử, thư viện điện tử, kế hoạch dạy học, sổ chủ nhiệm, kế hoạch của giáo viên….

Có thể khẳng định, việc ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy và học tập, công tác đào tạo cán bộ cơ bản được nâng lên. 100% các giảng viên đã cơ bản sử dụng các phần mềm trong giảng dạy có hiệu quả, tăng khả năng tương tác giữa giảng viên và học viên trong giảng bài và thảo luận củng cố bài giảng. Thực hiện việc số hóa các dữ liệu, tài liệu phục vụ giảng dạy và học tập cơ bản đã được quan tâm thực hiện. Học viên bước đầu đã dần làm quen với việc thực hiện việc chuyển đổi số cả trong học tập và nghiên cứu thông tin, tài liệu bằng việc tra cứu các dữ liệu phục vụ học tập được hiệu quả. Bước đầu chuyển đổi số trong dạy, từ lớp học tập trung chuyển sang dạy học trực tuyến, sử dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ các hoạt động giảng dạy, học tập thông qua phần mềm Microsoft Teams qua đó người học tiếp cận bài giảng, mọi nơi, mọi lúc, có thể chủ động hơn trong việc học tập và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.  

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực đổi mới phương pháp, song việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giảng dạy vẫn còn những hạn chế nhất định như, trong hoạt động giảng dạy chủ yếu vẫn dựa vào phương thức truyền thống, lấy giảng viên làm trung tâm, hình thức truyền đạt một chiều, tài liệu học tập chủ yếu ở dạng in ấn, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng số, học liệu điện tử, lớp học trực tuyến hay các công cụ hỗ trợ dạy – học hiện đại. Đội ngũ giảng viên cũng còn gặp phải nhiều khó khăn liên quan đến tâm lý, nhận thức và thói quen nghề nghiệp, như chưa chủ động trong việc thực hiện chuyển đổi số; chưa nhận thức rõ sự cần thiết của vấn đề chuyển đổi số, thậm chí xem chuyển đổi số chỉ là “yêu cầu bắt buộc” chứ chưa thực sự hiểu đó là xu thế giúp nâng cao chất lượng dạy học, hoặc ngại thay đổi, ngại đổi mới, thiếu tự tin trong sử dụng các phương tiện giảng dạy mới; Các trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy, học tập chưa thực sự được đảm bảo…

3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng thời gian tới

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc ứng dụng chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng hiện nay. Thông qua việc đẩy mạnh quán triệt nâng cao nhận thức cho từng cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nắm được tầm quan trọng của chuyển đổi số. Từ đó nâng cao nhận thức về hình thành nền tảng số về đào tạo, bồi dưỡng, tạo cơ hội tiếp cận tốt nhất cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia học tập, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng trong các cơ quan trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở. Đồng thời Nhà trường cần đổi mới hệ thống quản lý đào tạo, bồi dưỡng cũng như phương thức giảng dạy, học tập nhằm mang lại những giá trị mới, chất lượng, hiệu quả mang tính đồng bộ trong hệ thống hoạt động đào tạo, cán bộ, công chức hiện nay.

Hai là, Đảng ủy, lãnh đạo Trường tập trung lãnh đạo việc triển khai mô hình quản trị trường học thông minh vào thực tiễn; quan tâm đến việc mã hóa, số hóa toàn bộ cơ sở dữ liệu dùng cho việc phục vụ học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học, nhất là hệ thống giáo trình, tài liệu, khóa luận trung cấp lý luận chính trị, tiểu luận các lớp bồi dưỡng ngạch chuyên viên, chuyên viên chính và tương đương, bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng và tương đương; các bài giảng, giáo án; các đề tài nghiên cứu khoa học, bản tin “Thông tin lý luận và thực tiễn” trong các kho quản lý dữ liệu, … để giảng viên và học viên ứng dụng trong giảng dạy và học tập được thuận tiện hơn.

Ba là, nhà trường cần tham mưu đề xuất với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh xin bổ sung kinh phí tiếp tục đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng số, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng dạy - học và nghiên cứu khoa học đồng bộ, điều hành tác nghiệp hiện đại, đồng bộ có thể hoạt động trực tiếp và trực tuyến, nhất là hệ thống phòng học, phòng họp, hội thảo, trực tuyến, xây dựng thư viện điện tử... Đẩy mạnh ứng dụng các phần mềm quản lý hiện đại, triển khai các dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng các công nghệ 4.0 để quản lý, điều hành hoạt động giảng dạy được nhanh chóng, kịp thời chính xác hơn.

Bốn là, chú trọng xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cao về chuyển đổi số, nhất là đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và học viên, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, giảng dạy và học tập. Điều đó, đòi hỏi mỗi giảng viên và học viên phải không ngừng nghiên cứu, học tập kiến thức, kỹ năng liên quan đến công nghệ số làm việc trong môi trường số. Bởi trong môi trường làm việc này, mỗi cán bộ, giảng viên, công chức không chỉ cần có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ mà còn phải có thái độ, nhận thức đúng đắn về sự thay đổi, chuyển đổi số, hiểu biết, kỹ năng nhất định về công nghệ thông tin, truyền thông và công nghệ số, làm chủ công nghệ, thiết lập các cách thức, quy trình làm việc để thực thi hiệu quả công vụ, nhiệm vụ được giao.

Năm là, tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ tạo động lực chuyển đổi số trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng, chủ động hợp tác với các bộ, ngành, cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương trong việc chuyển giao công nghệ nhất là ứng dụng các phần mềm về chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng có hiệu quả vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay.

4. Kết luận

Để đáp ứng yêu cầu mục tiêu xây dựng Trường chính trị tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn mức độ 1 năm 2027 thì việc thực hiện việc ứng dụng chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng và thường xuyên, đặc biệt trong lĩnh vực giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị. Do vậy, đòi hỏi cần thực hiện đồng bộ các giải pháp; bảo đảm thống nhất cao từ sự lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu, đến các phòng, khoa và đội ngũ cán bộ, giảng viên cùng đồng thuận và quyết tâm cao thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Nhà trường, qua đó cung cấp những luận cứ khoa học, đề xuất, kiến nghị góp phần hoàn thiện đường lối, cơ chế, chính sách cho tỉnh, khẳng đinh vai trò xứng đáng là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn của tỉnh; góp phần, chung sức xây dựng tỉnh Lâm Đồng ngày càng phát triển vững mạnh trong kỷ nguyên mới.

ThS. Nguyễn Thị Cẩm Trang

Giảng viên Khoa xây dựng Đảng

Bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp Việt Nam là nguyên tắc hiến định cơ bản, phản ánh bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong đó, chính quyền địa phương - cấp chính quyền trực tiếp gắn bó với Nhân dân - giữ vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa các quyền con người, quyền công dân. Việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp đặt ra những yêu cầu mới đối với bảo đảm quyền con người, theo hướng tinh gọn bộ máy, rút ngắn quy trình, giảm tầng nấc trung gian, gắn trách nhiệm của chính quyền với người dân, đồng thời tăng cường phân định thẩm quyền và trách nhiệm giải trình. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp Việt Nam gắn với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm các quyền hiến định được thực hiện một cách thực chất trong đời sống xã hội

1. Cơ sở hiến định của việc bảo đảm quyền con người gắn với tổ chức chính quyền địa phương

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 xác lập quyền con người là những quyền hiến định cơ bản của cá nhân, được Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm; lần đầu tiên được quy định đầy đủ, có hệ thống và tập trung trong Chương II, thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy lập hiến và quản trị quốc gia. Khoản 1 Điều 14 Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật”; đồng thời, Khoản 2 Điều 14 xác lập nguyên tắc hạn chế quyền chỉ trong những trường hợp thật sự cần thiết và phải do luật định. Việc bảo đảm quyền con người là trách nhiệm của toàn bộ bộ máy nhà nước thông qua hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp, trong đó chính quyền địa phương giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì là cấp chính quyền trực tiếp tiếp xúc với Nhân dân và tổ chức thực hiện phần lớn các quyền hiến định trong đời sống hằng ngày; do đó, tổ chức chính quyền địa phương phải được thiết kế theo hướng bảo đảm quyền con người được thực hiện kịp thời, đầy đủ và thực chất.

2. Vai trò của chính quyền địa phương hai cấp trong bảo đảm quyền con người

Thứ nhất, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước, qua đó bảo đảm quyền con người một cách kịp thời và thực chất

Việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp thể hiện bước phát triển mới trong tư duy quản trị nhà nước, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và bảo đảm quyền con người trong giai đoạn hiện nay. So với mô hình chính quyền địa phương ba cấp, mô hình hai cấp có ưu thế rõ nét trong việc tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, khắc phục tình trạng chồng chéo thẩm quyền, phân tán trách nhiệm - những hạn chế từng tác động trực tiếp đến chất lượng giải quyết công việc và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Khi quy trình tổ chức và thực thi quyền lực được rút gọn, minh bạch và rõ trách nhiệm, các quyền con người có điều kiện được bảo đảm kịp thời, trực tiếp thống nhất và thực chất hơn. Nhân dân thực sự trở thành chủ thể của quyền lực nhà nước, đồng thời là “khách hàng đặc biệt” mà Nhà nước có nghĩa vụ phải phục vụ. Chính quyền địa phương hai cấp là nhằm để thực hiện mục tiêu đó.

Thứ hai, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực, tạo cơ sở bảo đảm quyền con người, quyền công dân

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặc biệt nhấn mạnh việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực nhà nước. Việc giao thẩm quyền cho cấp chính quyền thực hiện hiệu quả hơn không chỉ nâng cao tính chủ động, linh hoạt của địa phương trong quản lý và điều hành, mà còn tạo cơ sở để xác lập rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Đây là điều kiện quan trọng nhằm phòng ngừa quan liêu, lạm quyền, vô trách nhiệm – những nguy cơ trực tiếp xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Thứ ba, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và tăng cường giám sát, phản biện xã hội trong bảo đảm quyền con người

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo điều kiện thuận lợi để phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân và vai trò giám sát, phản biện xã hội. Khi bộ máy chính quyền được tinh gọn, thẩm quyền và trách nhiệm được phân định rõ, Nhân dân có điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin, giám sát hoạt động của chính quyền và tham gia vào quá trình quản lý nhà nước ở địa phương. Qua đó, việc bảo đảm quyền con người không chỉ được thực hiện thông qua cơ chế quản lý hành chính, mà còn thông qua cơ chế kiểm soát quyền lực từ phía Nhân dân và xã hội, phù hợp với bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Thứ tư, mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với chuyển đổi số và tinh gọn bộ máy góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công, bảo đảm phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và hiện thực hóa quyền con người theo Hiến pháp

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng với chuyển đổi số, sắp xếp tinh gọn bộ máy, xây dựng Chính phủ điện tử, chính quyền số giúp giải quyết nhu cầu của người dân và tổ chức 24/7; thêm vào đó, việc tinh gọn giúp tiết kiệm ngân sách nhà nước để tập trung nguồn lực nhiều hơn cho phúc lợi xã hội, an sinh xã hội – một trong những quyền con người cơ bản được hiến pháp quy định và Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm, vấn đề này đã được ghi nhận tại Hiến pháp 2013 “Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội”(Điều 34).

Chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là mô hình tổ chức bộ máy hợp lý, mà còn là thiết chế then chốt trong việc hiện thực hóa các quy định của Hiến pháp về quyền con người. Nếu được tổ chức và vận hành đồng bộ, hiệu quả, mô hình này sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, qua đó tạo nền tảng chính trị – xã hội vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

3. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp trong bảo đảm quyền con người

Thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực bước đầu, vẫn còn những hạn chế nhất định như: cơ chế phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực chưa thật sự đồng bộ; năng lực thực thi công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu; trách nhiệm giải trình, tính minh bạch trong hoạt động của chính quyền địa phương còn có mặt chưa cao; việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong phục vụ Nhân dân chưa đồng đều. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu phải có các giải pháp đồng bộ, căn cơ nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền con người trong điều kiện mới.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Hiến pháp năm 2013 và các nội dung sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 203/2025/QH15. Trọng tâm là làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp chính quyền trong tổ chức thực hiện quyền con người, khắc phục tình trạng chồng chéo, né tránh trách nhiệm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân được giải quyết kịp thời, đúng pháp luật.

Thứ hai, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực nhà nước. Việc giao thẩm quyền cho chính quyền địa phương hai cấp phải đi đôi với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, xác lập rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu, nhằm phòng ngừa quan liêu, lạm quyền, xâm hại quyền con người.

Thứ ba, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền địa phương hai cấp theo hướng chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ Nhân dân. Đây là giải pháp mang tính quyết định, bởi quyền con người chỉ được bảo đảm thực chất khi được thực thi bởi đội ngũ cán bộ có năng lực, đạo đức công vụ và ý thức trách nhiệm cao.

Thứ tư, đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, bảo đảm công khai, minh bạch và thuận tiện cho Nhân dân trong tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính và giám sát hoạt động của chính quyền. Chuyển đổi số không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là phương thức quan trọng để bảo đảm quyền con người trong điều kiện phát triển kinh tế số, xã hội số hiện nay.

Thứ năm, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đối với hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Thông qua giám sát và phản biện xã hội, quyền lực nhà nước được kiểm soát, quyền con người được bảo vệ và bảo đảm thực chất hơn.

Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên sẽ tạo nền tảng quan trọng để chính quyền địa phương hai cấp phát huy đầy đủ vai trò là thiết chế trực tiếp bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp Việt Nam là nhiệm vụ có tính nguyên tắc, xuyên suốt trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp năm 2013 đã xác lập rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước để hiện thực hóa các quyền hiến định. Trong bối cảnh đó, việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 có ý nghĩa trực tiếp đối với bảo đảm quyền con người. Thông qua tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, làm rõ thẩm quyền và tăng cường trách nhiệm giải trình, mô hình này tạo điều kiện để quyền con người, quyền công dân được thực hiện nhanh chóng, trực tiếp và đầy đủ hơn ở cấp gần dân. Chính quyền địa phương hai cấp, khi được tổ chức và vận hành hiệu quả, sẽ là thiết chế then chốt trong việc đưa các quy định của Hiến pháp về quyền con người vào thực tiễn./.

ThS. Lê Thị Thảo

Giảng viên khoa Nhà nước & pháp luật