Tóm tắt: Bài viết phân tích việc vận dụng tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam vào giảng dạy nội dung “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị. Trên cơ sở bám sát các quan điểm về hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phát triển nền quản trị quốc gia hiện đại, bài viết đề xuất cách tích hợp nghị quyết vào từng mục của bài giảng. Qua đó, giúp học viên nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực vận dụng vào thực tiễn công tác, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Từ khóa: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; Đại hội XIV của Đảng; quản trị quốc gia hiện đại; phát huy dân chủ; kiểm soát quyền lực.

Trên cơ sở tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, với các yêu cầu về thượng tôn pháp luật, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị quốc gia. Vì vậy, việc cập nhật các nội dung này vào bài giảng “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” là cần thiết nhằm bảo đảm tính thời sự và gắn với thực tiễn. Đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, nội dung học tập góp phần nâng cao nhận thức, củng cố tư duy pháp quyền và năng lực thực thi nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu phát triển của dân tộc trong bối cảnh mới.

Việc cập nhật, tích hợp nội dung tinh thần Đại hội XIV vào bài giảng cần đảm bảo trích dẫn chính xác, có nguồn rõ ràng và phản ánh đúng nội dung của văn kiện. Những nhận định quan trọng được chọn lọc tiêu biểu và lồng ghép hợp lý vào từng phần của bài giảng, để vừa tăng sức thuyết phục, vừa đảm bảo tính khoa học trong giảng dạy lý luận. Cụ thể:

1. Vận dụng vào Mục 1. Cơ sở lý luận về Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.

Phần này tập trung phân tích các học thuyết lịch sử về nhà nước và pháp quyền. Dù không trích dẫn trực tiếp các điều khoản kỹ thuật, giảng viên cần lấy tinh thần Đại hội XIV làm "kim chỉ nam" để khẳng định sức sống của các giá trị lý luận kinh điển. Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải được đặt trên nền tảng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời kế thừa có chọn lọc các giá trị phổ quát về nhà nước và pháp quyền trong lịch sử tư tưởng nhân loại, phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam. Từ định hướng đó, trong giảng dạy, cần nhấn mạnh các học thuyết không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có tính đương đại và khả năng vận dụng, nhất là các nguyên lý về tổ chức quyền lực nhà nước, thượng tôn pháp luật và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Về cách lồng ghép, trong quá trình giảng dạy, khi trình bày các học thuyết về pháp quyền, cần liên hệ với yêu cầu thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong giai đoạn hiện nay; khi phân tích các quan điểm về tổ chức quyền lực nhà nước, cần gắn với yêu cầu kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; và khi đề cập đến vấn đề quyền con người, quyền công dân, cần liên hệ với việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2. Vận dụng vào Mục 2. Thực trạng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

Nội dung Mục 2 được cập nhật theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở lý luận và đánh giá thực tiễn từ Văn kiện Đại hội XIV, qua đó giúp người học có cái nhìn toàn diện, khách quan về những kết quả đạt được cũng như những vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay.

Về thành tựu trong phát huy dân chủ: Trên cơ sở tổng kết thực tiễn 40 năm đổi mới, Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân trong sự nghiệp phát triển đất nước “Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” ^[1]. Khi vận dụng vào giảng dạy, cần làm rõ rằng dân chủ không chỉ là nguyên tắc chính trị mà còn là động lực phát triển. Việc đề cao vị trí chủ thể của Nhân dân góp phần định hướng cho đội ngũ cán bộ, công chức nâng cao ý thức phục vụ, bảo đảm mọi hoạt động công vụ đều hướng tới lợi ích thiết thực của người dân.

Về kết quả xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật: Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, với định hướng: Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo đảm tính tối thượng của Hiến pháp và pháp luật; nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật, tạo môi trường ổn định, minh bạch cho phát triển. Những chuyển biến trong công tác xây dựng pháp luật thời gian qua thể hiện rõ xu hướng đổi mới tư duy quản lý nhà nước. Khi tích hợp nội dung này, giảng viên cần phân tích để học viên nhận thức rằng pháp luật ngày càng đóng vai trò chủ đạo trong việc tạo lập môi trường phát triển, không chỉ điều chỉnh hành vi mà còn tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực. Điều này phản ánh bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế gắn với yêu cầu phát triển bền vững.

Về đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước: Có thể khái quát các định hướng này theo tinh thần chung là tiếp tục xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; thực hiện phân công, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị nhà nước nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và chất lượng phục vụ Nhân dân. Trên cơ sở đó, Nhà nước được xác định theo định hướng phục vụ Nhân dân, lấy Nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động quản lý.

Với chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn và nâng cao hiệu quả hoạt động đã và đang tạo ra những chuyển biến tích cực. Trong giảng dạy, cần nhấn mạnh rằng việc tinh gọn bộ máy không dừng lại ở việc giảm đầu mối, mà cốt lõi là nâng cao chất lượng vận hành: phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, giảm chồng chéo, tăng tính phối hợp và trách nhiệm. Qua đó, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động thông suốt và phục vụ tốt hơn nhu cầu của xã hội. Trong thời gian gần đây, việc áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng dịch vụ công trực tuyến, nền tảng dữ liệu quốc gia đã giúp Nhà nước cải thiện hiệu lực quản lý và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đây là minh chứng rõ ràng cho xu hướng chuyển đổi số trong quản trị hiện đại.

Về những hạn chế, bất cập: Nghị quyết Đại hội XIV khẳng định: Bên cạnh các kết quả đạt được, thực tiễn vẫn đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Một số nội dung như phân công, phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống nhà nước còn thiếu đồng bộ; cơ chế kiểm soát quyền lực chưa phát huy đầy đủ hiệu quả, việc triển khai chuyển đổi số còn chưa đồng bộ, một số cơ quan chưa tích hợp đầy đủ công nghệ vào quy trình quản lý, dẫn tới hiệu quả chưa tối ưu. Khi đưa vào bài giảng, cần phân tích rõ những điểm hạn chế này để giúp học viên nhận diện đúng thực trạng, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ, nhất là trong việc tuân thủ kỷ luật, kỷ cương và tăng cường giám sát quyền lực.

Việc lồng ghép các đánh giá từ Đại hội XIV vào Mục 2 không chỉ giúp bài giảng bám sát thực tiễn mà còn tạo điều kiện để người học hiểu rõ cả hai mặt: thành tựu và hạn chế. Trên cơ sở đó, hình thành tư duy nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện, tránh phiến diện, đồng thời nâng cao năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn công tác.

3. Vận dụng Nghị quyết vào giảng dạy Mục 3. Định hướng xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Việc cập nhật các nội dung mới từ Văn kiện Đại hội XIV được cụ thể hóa như sau:

Tại mục 3.1. Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Khi cập nhật vào giảng dạy vấn đề “Dân là gốc”, Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuôc đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”,“hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu^[2], giảng viên cần phân tích sâu triết lý "Dân là gốc": Thước đo cao nhất của mọi quyết sách^[3] khẳng định mọi quyết sách phải xuất phát từ nguyện vọng chính đáng của người dân. Đặc biệt, cần nhấn mạnh tiêu chuẩn mới trong quản trị: lấy "sự hài lòng của Nhân dân" làm thước đo tối cao cho hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Đây là những điểm rất quan trọng khẳng định vai trò chủ thể của Nhân dân và việc phát huy dân chủ trong xây dựng, kiến thiết và phát triển đất nước.

Trong định hướng phát triển đất nước thứ 11 của Nghị quyết Đại hội XIV, Đảng ta yêu cầu “xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, được thực hiện nghiêm minh; bảo đảm và bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân” ^[4]. Nội dung này được tích hợp vào mục 3.2 về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật. Khi vận dụng vào giảng dạy cần nhấn mạnh và phân tích kỹ nội dung “xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả” để học viên thấy rõ đây là một điểm mới đặc biệt quan trọng, đất nước bước vào thời kỳ chuyển đổi từ quản lý truyền thống sang quản trị hiện đại, phục vụ phát triển, hệ thống pháp luật cũng phải sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với bối cảnh mới. Việc hoàn thiện pháp luật hiện nay cần đảm bảo tính thích ứng với chuyển đổi số, bảo đảm mọi quy định pháp luật không chỉ nghiêm minh mà còn hỗ trợ quản lý dữ liệu, dịch vụ công và hội nhập số. Pháp luật cần điều chỉnh kịp thời các quy định về quản lý công nghệ, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư, đồng thời tháo gỡ rào cản trong môi trường số. Giảng viên cần chỉ rõ việc hoàn thiện pháp luật không chỉ dừng ở số lượng văn bản mà phải hướng tới tính nghiêm minh, bảo vệ công lý và tương thích với bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập.

Đối với định hướng phát triển đất nước, Nghị quyết nêu “Bảo đảm hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân” ^[5].  Nội dung này được vận dụng vào giảng dạy mục 3.3 về tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước nhằm làm rõ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy của hệ thống chính trị nói chung cần phải hoạt động có hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và đặc biệt cần làm rõ rằng việc tinh gọn bộ máy của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội đều phải hướng tới đích đến cuối cùng là nâng cao chất lượng phục vụ, khắc phục tình trạng cồng kềnh, chồng chéo. Đây cũng là đích đến mà mỗi cán bộ, công chức phải hướng tới và thực hiện cho tốt.

Nhiệm vụ thứ 2 trong Nghị quyết Đại hội XIV xác định: “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ”^[6],  nội dung này được cập nhật vào giảng dạy mục 3.4 về xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Điểm cần nhấn mạnh là yêu cầu "không ngừng tự đổi mới".  Khi cập nhật vào giảng dạy, giảng viên cần định hướng học viên từ bỏ tư duy làm việc cảm tính, thói quen cũ để chuyển sang phong cách làm việc sáng tạo, chuyên nghiệp và thượng tôn pháp luật.

Nhiệm vụ thứ 2 trong Nghị quyết Đại hội XIV tiếp tục xác định “Tăng cường kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước; tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; củng cố niềm tin, sự gắn bó của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa”^[7]. Nội dung này cập nhật vào giảng dạy mục 3.5 về tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước. Khi cập nhật nội dung này vào giảng dạy cần chú ý vấn đề quan liêu, tham nhũng, tiêu cực vẫn là một nguy cơ trong các nguy cơ dẫn tới mất nước, mất chế độ, cần phải nâng cao ý thức trách nhiệm trong đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí trong các cơ quan, tổ chức và cán bộ, công chức các cấp. Từ đó, nâng cao ý thức trách nhiệm và bản lĩnh chính trị cho học viên ngay từ cơ sở.

Định hướng số 12 của Nghị quyết xác định “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong giai đoạn mới”^[8], được vận dụng vào mục 3.6 về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Mục tiêu làm rõ cho học viên nắm được đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng chính là đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền đối với Nhà nước. Trọng tâm là làm rõ mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo và Nhà nước quản lý trong điều kiện pháp quyền, đảm bảo Đảng lãnh đạo bằng chủ trương, đường lối và Nhà nước cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành Hiến pháp và pháp luật, tránh bao biện làm thay hoặc buông lỏng vai trò định hướng.

Kết luận

Tóm lại, việc vận dụng nội dung mới của Nghị quyết Đại hội XIV và phân tích sâu ý nghĩa, mục tiêu từng nội dung vào từng mục, tiểu mục của Bài 1 trong giáo trình phần “Nội dung cơ bản về Nhà nước và pháp luật Việt Nam” giúp bài giảng không chỉ phản ánh đầy đủ tinh thần Đại hội lần thứ XIV của Đảng mà còn nâng cao chiều sâu lý luận và giá trị thực tiễn; góp phần hình thành nhận thức toàn diện cho học viên về quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để giảng viên chủ động nghiên cứu, cập nhật và sử dụng hiệu quả nội dung Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng vào bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới./.

ThS. Ngô Thị Hồng Loan

Tài liệu tham khảo

1. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị: Nội dung cơ bản về Nhà nước và pháp luật Việt Nam, Nxb. Lý luận chính trị, H.2021.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

 ^[1] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Tập II, Tr382

^[2] Sđd, Tập II, tr382.

^[3] Sđd, Tập I, tr38

^[4] Sđd, Tập II, tr383

^[5] Sđd, Tập II, tr383

^[6] Sđd, Tập II,

^[7] Sđd, Tập II, tr385

^[8] Sđd, Tập II, tr384

Tóm tắt: Bài viết đi sâu phân tích giá trị trường tồn của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và truyền thống yêu nước dưới lăng kính duy vật lịch sử, khẳng định đây là cội nguồn sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam. Qua đó, nhấn mạnh trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng, tiên phong ứng dụng chuyển đổi số vào công tác chuyên môn và lan tỏa giá trị tích cực, góp phần xây dựng tổ chức cơ sở Đảng và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Từ khoá: Cội nguồn dân tộc; Giỗ Tổ Hùng Vương; trách nhiệm cán bộ, đảng viên.

1. Mở đầu

Tháng Tư lịch sử mang ý nghĩa thiêng liêng với Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương - biểu tượng của khối đại đoàn kết và đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Cội nguồn dân tộc luôn là sức mạnh nội sinh to lớn giúp đất nước vượt qua mọi thăng trầm. Lời Bác Hồ căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước"^[1] chính là mệnh lệnh thiêng liêng, đúc kết quy luật sống còn của dân tộc ta. Ngày nay, nhiệm vụ "giữ nước" mang nội hàm mới rộng lớn hơn. Cùng với bảo vệ vững chắc toàn vẹn lãnh thổ, cốt lõi hiện nay là kiên quyết bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước âm mưu "diễn biến hòa bình". Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc, lần thứ XIV của Đảng, thấu hiểu cội nguồn là nền tảng để cán bộ, đảng viên không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị. Biến lòng tự hào thành hành động thiết thực, tiên phong trong chuyên môn và vững vàng trên mặt trận tư tưởng chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

2. Nội dung

2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn: Mối liên hệ biện chứng giữa quá khứ và hiện tại trong nhiệm vụ "giữ nước"

Dưới lăng kính của chủ nghĩa duy vật lịch sử, lòng yêu nước, tinh thần dân tộc hay Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không phải là những ý niệm trừu tượng, hư ảo hay sinh ra từ hư vô. Đó là sự phản ánh sâu sắc tồn tại xã hội của dân tộc Việt Nam trong suốt hàng ngàn năm lịch sử – một lịch sử gắn liền với nền văn minh lúa nước, với công cuộc chinh phục tự nhiên khắc nghiệt và không ngừng đấu tranh chống ngoại xâm.

C.Mác từng khẳng định: "Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận một khi thâm nhập vào quần chúng thì cũng biến thành lực lượng vật chất"^[2]. Vận dụng luận điểm này, có thể thấy, ý thức về cội nguồn, tình đồng bào ("cùng chung bọc trứng") khi thâm nhập vào quần chúng nhân dân đã được chuyển hóa thành một động lực vật chất to lớn. Nó tạo ra khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc, là sức mạnh nội sinh vô địch giúp chúng ta chiến thắng mọi kẻ thù, dẫu chúng có sức mạnh quân sự hay tiềm lực kinh tế lớn hơn gấp nhiều lần.

Từ tồn tại xã hội đặc thù ấy, dân tộc ta đã đúc kết nên một quy luật mang tính sống còn, đó là: "Dựng nước phải đi đôi với giữ nước". Đây là một mối liên hệ biện chứng, hữu cơ không thể tách rời. Trong đó, "dựng nước" (phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội) tạo ra cơ sở vật chất, tiềm lực và sức mạnh tổng hợp để "giữ nước"; ngược lại, "giữ nước" (bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ chế độ) là điều kiện tiên quyết, là môi trường hòa bình, ổn định để bảo vệ những thành quả của công cuộc "dựng nước".

Bước vào thời đại Hồ Chí Minh, Đảng ta đã kế thừa quy luật truyền thống này và phát triển lên một tầm cao mới với nguyên lý: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Sự kế thừa này không phải là việc sao chép quá khứ một cách máy móc, mà là sự phủ định biện chứng. Quá khứ hào hùng không nằm yên trong các bảo tàng hay các bài học lịch sử khô khan, mà nó đang đóng vai trò là tiền đề để giải quyết những bài toán của hiện tại.

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, khi chúng ta đang nỗ lực hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược mà Đại hội XIV của Đảng đề ra, mối liên hệ biện chứng giữa quá khứ và hiện tại càng được thể hiện rõ nét. Nhiệm vụ "giữ nước" không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ biên cương, bờ cõi bằng sức mạnh quân sự như cha ông thuở trước. Ngày nay, nhiệm vụ ấy đã mang những nội hàm mới phức tạp hơn: Giữ nước là phải bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc trước những âm mưu "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch. Quá khứ cung cấp cho chúng ta bài học về tinh thần tự lực tự cường, còn hiện tại đòi hỏi chúng ta phải biến tinh thần ấy thành năng lực tư duy, bản lĩnh chính trị và hành động thực tiễn để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

2.2. Nội hàm mới của nhiệm vụ "giữ nước" theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Kế thừa truyền thống lịch sử và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào bối cảnh mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng ta tại Đại hội XIV tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn chiến lược bảo vệ Tổ quốc. Nhiệm vụ "giữ nước" hiện nay mang một nội hàm rộng lớn, toàn diện và sâu sắc:

Thứ nhất, tư duy bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa". Phương châm này đòi hỏi chúng ta phải có tầm nhìn chiến lược, chủ động nhận diện và triệt tiêu các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; gắn kết chặt chẽ, hài hoà giữa phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế”^[3]. Như vậy, "giữ nước" hiện nay cốt lõi chính là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Thứ hai, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là bảo vệ "phần hồn" của đất nước. Hiện nay, các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng không gian mạng để đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình", thúc đẩy "tự diễn biến", "tự chuyển hóa". Do đó, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu sống còn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng: "Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng”^[4]. Bảo vệ nền tảng tư tưởng, bẻ gãy mọi luận điệu xuyên tạc lịch sử của các thế lực thù địch chính là biện pháp bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ từ nền móng.

2.3. Trách nhiệm thực tiễn của đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

Nhận thức sâu sắc cội nguồn dân tộc và nội hàm mới của nhiệm vụ "giữ nước", mỗi cán bộ, đảng viên phải biến lòng tự hào, tự tôn dân tộc thành những hành động cách mạng cụ thể.

Một là, không ngừng trau dồi bản lĩnh chính trị và năng lực tư duy lý luận. Trong thế giới hội nhập với luồng thông tin đa chiều, nhiễu loạn, mỗi cán bộ, đảng viên phải coi việc học tập, nghiên cứu lý luận chính trị là nhu cầu tự thân. Cần nắm vững và biết vận dụng thế giới quan, phương pháp luận duy vật biện chứng để phân tích, đánh giá đúng bản chất của các hiện tượng kinh tế - xã hội. Chỉ khi có một màng lọc tư tưởng vững chắc, chúng ta mới không bị dao động, ngả nghiêng; đồng thời đủ năng lực lý luận để bóc trần, phản bác sắc bén các luận điệu xuyên tạc lịch sử, thù địch.

Hai là, chủ động "giữ nước" trên không gian mạng và tiên phong trong kỷ nguyên số. Đây là mặt trận nóng bỏng nhất hiện nay. Cán bộ, đảng viên phải là những người đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ, đặc biệt là đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục chính trị. Mỗi bài giảng điện tử sinh động, mỗi bài viết chuẩn xác, mỗi lượt chia sẻ thông tin tích cực trên mạng xã hội phải trở thành một vũ khí sắc bén. Cần biến mỗi tài khoản mạng xã hội cá nhân thành một "pháo đài" kiên cố để lan tỏa giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc, đường lối của Đảng, đồng thời đập tan các luận điệu sai trái, độc hại.

Ba là, nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phương, cơ quan. Tình yêu nước và ý thức "giữ nước" không nằm ở những khẩu hiệu suông, mà phải được lượng hóa bằng chất lượng và hiệu quả công việc hàng ngày. Mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; không ngừng đổi mới sáng tạo để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn. Cống hiến trí tuệ và sức lực vào việc xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương chính là cách thiết thực nhất để góp phần làm cho "dân giàu, nước mạnh", làm cho nền tảng của đất nước ngày càng vững chắc, đúng như lời Bác Hồ đã dạy.

3. Kết luận

Ý thức sâu sắc về cội nguồn dân tộc là sức mạnh nội sinh to lớn để Việt Nam vững bước phát triển. Lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước" chính là quy luật sống còn và mệnh lệnh thiêng liêng cho muôn đời. Ngày nay, để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, nhiệm vụ "giữ nước" mang những nội hàm mới. Niềm tự hào dân tộc phải được mỗi cán bộ, đảng viên chuyển hóa thành ý chí tự lực, tự cường và hành động cách mạng trong thực tiễn. Việc không ngừng tu dưỡng đạo đức, rèn luyện bản lĩnh chính trị, kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn là minh chứng sinh động nhất cho lòng yêu nước. Đó là cách thiết thực để xứng đáng với tổ tiên, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc./.

ThS. Nguyễn Thị Hồng Hiếu

Phó trưởng Khoa Lý luận cơ sở

^[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 9, trang 59.

^[2] C. Mác và Ph. Ăngghen: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tập 1, tr. 580.

^[3] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H.2026. tập 1, tr.82.

^[4] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H.2026. tập 1, tr.347.